مسعود به حركت آمده در حوالى ماردين به يكديگر ملحق شدند . و چون صلاح الدّين خبر جمعيت ايشان شنيد ، برادرزادهء خود ، تقى الدّين را كه حاكم حمات بود ، طلب داشت و او ايلغار كرده خود را به صلاح الدّين رسانيد . صلاح الدّين پيشتر او را روانهء آن جانب ساخته ، خود بعد از وى از حرّان برآمد و متوجّه دفع ايشان شد . و چون به موضع رأس العين رسيد ، ايشان به مجرّد آنكه خبر توجّه صلاح الدّين شنيدند مانند بنات النعش متفرّق شدند . شاه ارمن به جانب اخلاط رفت و عزّ الدّين به موصل آمد و باقى هريكى نيز در گوشه‌اى رفته خزيدند . و صلاح الدّين چند روز در مرغزار حرزم « 5 » در [ 145 ب ] ماردين توقّف نموده باز به جانب حرّان بازگشت . و از جمله وقايع اين سال آنكه پرنس فرنگى ، صاحب بلاد كرك ، چون ديد كه در خشكى با سپاه صلاح الدّين بس نتوانند آمد ، كشتىهاى جنگى به‌هم رسانيده ، مهياى اسباب كرده ، به درياى ايله فرستاد و ايشان را دو قسم ساخت . جمعى را بر سر ايله تعيين نمود كه از راه دريا رفته آن شهر را محاصره كردند و مردم را از تردّد به كنار آب مانع شدند . و از اين رهگذر مردم بسيار به تنگ آمدند . و چند كشتى ديگر به جانب عيذاب « 6 » رفته ، دست به نهب و غارت در سواحل آن بلاد دراز كرده بسيار كشتىهاى مسلمانان را به دست آوردند و تجّار را اسير ساخته ، به بلاد خود فرستادند . و چون تا آن زمان به آن حدود كشتى فرنگان نرسيده بود و هميشه تجار اهل اسلام فارغ‌البال در آنجا تردّد مىكردند ، اكنون ناگاه كشتىهاى پرنس در آنجا پيدا شده بسيار دست‌درازى كردند و قصد آن كردند كه به حدود بنادر مكّه و مدينه رفته ، مردم را از تردّد به آن دو بلدهء طيّبه ، حرسهما اللّه تعالى من طوارق الحدثات ، مانع آيند . و بعد از آن به جانب يمن رفته ، آن ولايت را نيز متصرّف شوند . و چون اين خبر به نايب صلاح الدّين در مصر - كه برادرش ابو بكر بن ايّوب بود - رسيد ، او فى الحال كشتى [ ى ] چند مهيّا ساخته و امير حسام الدّين لؤلؤ را بر جمعى كثير از شجاعان سپاه اسلام كه به طوع و رغبت ميل جهاد داشتند ، به دفع ايشان نامزد كرد . امير حسام الدّين اوّلا خود را به آن جماعت كه بلدهء ايله را محاصره داشتند و اهالى آن بلده را از رهگذر آب بسيار به تنگ آورده بودند رسانيد و بعد از محاربه‌اى عظيم ، بر ايشان ظفر يافت و اكثر ايشان را به

--> ( 5 ) . قصبهء كوچكى است در جزيره ، ميان ماردين و دنيسر . بيشتر اهالى آن ارمنى هستند . - لغتنامه . ( 6 ) . ق ، م : عذاب . عيذاب به گفتهء ياقوت شهركى است بر ساحل درياى قلزم ، و لنگرگاه كشتىهايى است كه از عدن به سوى صعيد حركت مىكنند . - معجم البلدان .